Mirasta Denkleştirme Davası

Miras bırakanın sağlığında çocuklarından veya diğer mirasçılarından birine yaptığı bazı karşılıksız kazandırmalar, mirasın paylaşılması sırasında diğer mirasçıların haklarını etkileyebilir. Bu nedenle kanun, belirli şartların gerçekleşmesi halinde mirasçılar arasında denkleştirme yapılmasını öngörmektedir.

Mirasta denkleştirme, miras bırakanın sağlığında yaptığı bazı karşılıksız kazandırmaların miras paylaşımında hesaba katılması ve mirasçılar arasındaki payların kanunun öngördüğü şekilde dengelenmesini amaçlar.

Her yapılan bağış veya yardımın denkleştirmeye tabi olduğu söylenemez. Kazandırmanın kime yapıldığı, hangi amaçla yapıldığı, miras bırakanın iradesi ve yapılan işlemin niteliği somut olayın şartlarına göre değerlendirilmelidir.

Mirasta denkleştirme nedir?

Mirasta denkleştirme, miras bırakanın sağlığında mirasçılarından birine yaptığı ve kanunen denkleştirmeye tabi olan karşılıksız kazandırmanın, mirasın paylaşılması sırasında hesaba katılmasıdır.

Amaç, miras bırakanın sağlığında bir mirasçıya yaptığı belirli kazandırmaların diğer mirasçıların miras paylarını etkileyip etkilemediğinin değerlendirilmesi ve kanunun öngördüğü şekilde paylaşımın yapılmasıdır.

Türk Medeni Kanunu’nun 669. maddesi uyarınca, yasal mirasçılar arasında miras payına mahsuben yapılan belirli karşılıksız kazandırmalar denkleştirmeye tabi olabilir.

Hangi kazandırmalar mirasta denkleştirmeye tabi olabilir?

Denkleştirme bakımından öncelikle kazandırmanın niteliğine bakılır.

Özellikle miras bırakanın altsoyuna yaptığı bazı karşılıksız kazandırmalar, miras payına mahsuben yapılmışsa denkleştirme gündeme gelebilir.

Örneğin;

• Bir çocuğa taşınmaz verilmesi,
• Bir mirasçıya yüksek miktarda para aktarılması,
• Bir mirasçının önemli bir borcunun karşılanması,
• Bir mirasçının mal edinmesi için karşılıksız maddi destek sağlanması

gibi işlemler, somut olayın özelliklerine göre denkleştirme bakımından değerlendirilebilir.

Ancak her yardım veya hediye otomatik olarak denkleştirmeye tabi değildir. Kazandırmanın niteliği ve miras bırakanın amacı önem taşır.

Miras bırakanın yaptığı bağış her zaman denkleştirmeye tabi midir?

Hayır.

Miras bırakanın sağlığında yaptığı her bağışın miras paylaşımında denkleştirilmesi gerekmez.

Özellikle yapılan kazandırmanın olağan bir hediye niteliğinde olup olmadığı, miktarı, tarafların ekonomik ve ailevi ilişkileri, kazandırmanın amacı ve miras bırakanın bu kazandırmayı miras payına mahsuben yapıp yapmadığı önemlidir.

Bu nedenle yalnızca “miras bırakan diğer kardeşime mal verdi” şeklindeki bir iddia, tek başına denkleştirme sonucunu doğurmaz.

Mirasta denkleştirme ile tenkis arasındaki fark nedir?

Denkleştirme ile tenkis birbirinden farklı hukuki kurumlardır.

Denkleştirme, esas olarak mirasçılar arasındaki paylaşım sırasında belirli kazandırmaların hesaba katılmasıyla ilgilidir.

Tenkis ise miras bırakanın yaptığı ölüme bağlı veya sağlararası tasarrufların saklı payları ihlal etmesi halinde, saklı payı ihlal edilen mirasçının yasal hakkının korunmasına yönelik bir hukuki kurumdur.

Bu nedenle bir olayda hem denkleştirme hem de tenkis ihtimalinin bulunup bulunmadığı ayrıca değerlendirilmelidir.

Mirasta denkleştirme davasını kim açabilir?

Denkleştirme talebi, mirasın paylaşılması sırasında kanunen denkleştirme hakkına sahip olan mirasçılar tarafından ileri sürülebilir.

Özellikle bir mirasçıya yapılan kazandırmanın diğer mirasçıların miras paylarını etkilediği iddia ediliyorsa, kazandırmanın denkleştirmeye tabi olup olmadığı gündeme gelebilir.

Burada mirasçıların sıfatı, miras payları ve yapılan kazandırmanın niteliği birlikte değerlendirilmelidir.

Mirasçıya verilen taşınmaz için denkleştirme istenebilir mi?

Evet, bazı durumlarda istenebilir.

Miras bırakanın sağlığında mirasçılarından birine taşınmaz devretmesi, işlemin niteliğine göre denkleştirme bakımından önem taşıyabilir.

Ancak taşınmazın devredilmiş olması tek başına denkleştirme sonucunu doğurmaz.

Taşınmazın hangi amaçla devredildiği, bedelli veya bedelsiz olup olmadığı, miras payına mahsuben verilip verilmediği ve miras bırakanın iradesi değerlendirilmelidir.

Bu nedenle tapu kaydı tek başına yeterli olmayabilir. İşlemin gerçek niteliğinin ortaya konulması gerekebilir.

Miras bırakan bir çocuğuna ev verdiyse diğer çocuklar ne yapabilir?

Bu durum doğrudan denkleştirme açısından incelenmelidir.

Örneğin miras bırakan, hayattayken çocuklarından birine herhangi bir bedel almadan bir ev vermiş ve bu kazandırmanın miras payına mahsuben yapıldığı anlaşılmışsa, miras paylaşımı sırasında denkleştirme gündeme gelebilir.

Buna karşılık yapılan işlem gerçek bir satışsa veya kazandırmanın denkleştirmeye tabi olmadığı anlaşılırsa farklı bir hukuki değerlendirme yapılabilir.

İşlemin tapuda “satış” olarak görünmesi de tek başına bütün uyuşmazlığı çözmez. İşlemin gerçek niteliği ve tarafların iradesi önemlidir.

Denkleştirme yapılırken taşınmazın hangi değeri dikkate alınır?

Denkleştirmede değer hesabı bakımından kazandırmanın niteliği ve kanunun ilgili hükümleri dikkate alınır.

Taşınmazın günümüzdeki değeri ile kazandırmanın yapıldığı tarihteki değeri arasında önemli farklılıklar bulunabileceğinden, değerleme konusu uyuşmazlığın en önemli noktalarından biri olabilir.

Bu nedenle gerektiğinde bilirkişi incelemesi yapılması, taşınmazın niteliğinin ve değerinin belirlenmesi gerekebilir.

Miras bırakan “Bu malı kardeşine miras payına sayıyorum” demediyse denkleştirme olur mu?

Denkleştirme bakımından yalnızca bu şekilde açık bir cümlenin bulunması aranmaz.

Kazandırmanın hukuki niteliği, miras bırakanın iradesi ve olayın bütün özellikleri değerlendirilir.

Ancak miras bırakanın kazandırmayı hangi amaçla yaptığı konusunda yazılı belge, banka kayıtları, tapu işlemleri, sözleşmeler, tanık anlatımları ve diğer deliller önem taşıyabilir.

Bu nedenle denkleştirme uyuşmazlıklarında sadece “bana da hakkımı vermedi” şeklindeki genel bir iddia yerine, kazandırmanın hangi nedenle denkleştirmeye tabi olması gerektiğinin ortaya konulması önemlidir.

Mirasta denkleştirme davasında hangi deliller önemlidir?

Denkleştirme uyuşmazlıklarında deliller somut olayın niteliğine göre değişebilir.

Özellikle;

• Tapu kayıtları,
• Banka hesap hareketleri,
• Satış ve devir belgeleri,
• Bağış sözleşmeleri,
• Miras bırakanın yazılı beyanları,
• Vasiyetname veya diğer ölüme bağlı tasarruflar,
• Borç ödeme belgeleri,
• Bilirkişi incelemeleri,
• Tanık anlatımları,
• Mirasçılar arasındaki yazışmalar,
• Taşınmazın gerçek kullanım ve devir durumu

önem taşıyabilir.

Özellikle taşınmaz devri söz konusuysa tapu kayıtlarının yanı sıra işlemin gerçek ekonomik ve hukuki niteliğinin de incelenmesi gerekebilir.

Mirasta denkleştirme davası ile muris muvazaası aynı mıdır?

Hayır.

Mirasta denkleştirme ile muris muvazaası farklı hukuki uyuşmazlıklardır.

Muris muvazaasında, miras bırakanın görünürde yaptığı işlem ile gerçek iradesi arasındaki farklılık ve mirasçıları miras hakkından yoksun bırakma amacı gibi hususlar tartışılır.

Denkleştirmede ise belirli bir kazandırmanın miras paylaşımı sırasında hesaba katılıp katılmayacağı ve mirasçılar arasındaki paylaşımın nasıl yapılacağı değerlendirilir.

Somut olayın özelliklerine göre aynı olay içerisinde birden fazla hukuki iddianın gündeme gelmesi de mümkün olabilir. Ancak hangi hukuki sebebe dayanılacağı dikkatle belirlenmelidir.

Mirasta denkleştirme davasında zamanaşımı var mıdır?

Denkleştirme uyuşmazlıklarında süre konusu, ileri sürülen talebin niteliğine ve somut olayın hukuki yapısına göre ayrıca değerlendirilmelidir.

Bu nedenle “her denkleştirme davası için kesin olarak şu kadar yıllık süre vardır” şeklinde genel bir yaklaşım doğru olmayabilir.

Özellikle denkleştirme talebinin mirasın paylaşılmasıyla, başka bir hukuki işlemle veya aynı zamanda ileri sürülen farklı bir taleple bağlantısı bulunup bulunmadığı önem taşır.

Bu nedenle dava açılmadan önce somut olay bakımından süre ve hak kaybı ihtimalinin ayrıca incelenmesi gerekir.

Mirasta denkleştirme davası hangi mahkemede açılır?

Denkleştirme uyuşmazlıklarında görevli ve yetkili mahkemenin belirlenmesi, somut olayın özelliklerine göre yapılmalıdır.

Mirasın paylaşılması, tereke ve mirasçılar arasındaki uyuşmazlığın niteliği, taşınmaz bulunup bulunmadığı ve ileri sürülen talepler birlikte değerlendirilmelidir.

Bu nedenle yalnızca uyuşmazlığın “miras davası” olması üzerinden görev ve yetki konusunda kesin bir sonuca varılmamalıdır.

Mirasta denkleştirme davasında avukat desteği neden önemlidir?

Mirasta denkleştirme davalarında uyuşmazlığın temelini çoğu zaman miras bırakanın sağlığında yaptığı bir kazandırmanın hukuki niteliği oluşturur.

Bir taşınmazın devredilmesi, para verilmesi veya bir mirasçının borcunun ödenmesi gibi işlemlerin gerçekten denkleştirmeye tabi olup olmadığı; işlemin hangi amaçla yapıldığı, tarafların ilişkileri, kullanılan belgeler ve diğer deliller birlikte değerlendirilerek belirlenmelidir.

Ayrıca denkleştirme talebinin tenkis, muris muvazaası, mirasın paylaşılması veya başka bir miras hukuku talebiyle karıştırılmaması gerekir.

Mirasta denkleştirme davaları, miras paylaşımından kaynaklanan uyuşmazlıklar ve mirasçılar arasındaki kazandırmaların hukuki değerlendirilmesi, Avukat Hüseyin Emre TUZCU’nun uzmanlık alanları arasında yer almaktadır. Somut olayın özellikleri incelenerek mirasçıların hakları, yapılan kazandırmalar ve uygulanabilecek hukuki yollar birlikte değerlendirilmektedir.

Hukuki Destek Alabilirsiniz

TUZCU HUKUK & DANIŞMANLIK olarak mirasta denkleştirme davaları, miras paylaşımından kaynaklanan uyuşmazlıklar, mirasçılara yapılan karşılıksız kazandırmaların değerlendirilmesi, miras paylarının hesaplanması ve miras hukukundan kaynaklanan diğer uyuşmazlıklarda hukuki süreç takip edilmektedir.

Başta Konya ve Ankara olmak üzere İzmir ve İstanbul illerinde de birçok dava takibi yapılmakta; farklı şehirlerde bulunan müvekkiller için de miras hukukundan kaynaklanan hukuki süreçler takip edilebilmektedir.

TUZCU HUKUK & DANIŞMANLIK ile 0505 942 23 77 telefon numarası veya sitemizde bulunan WhatsApp kanalı üzerinden büromuzla iletişime geçerek mirasta denkleştirme, miras paylaşımı ve mirasçılar arasında yapılan kazandırmalar hakkında hukuki destek alabilirsiniz.