Tenkis Davası

Miras bırakan, hayattayken malvarlığı üzerinde çeşitli tasarruflarda bulunabilir ve ölümünden sonra malvarlığının kimlere kalacağını belirli ölçüde düzenleyebilir. Ancak miras bırakanın bu özgürlüğü sınırsız değildir.

Kanun, bazı mirasçılara saklı pay adı verilen ve belirli koşullarda korunması gereken miras payları tanımıştır. Miras bırakanın yaptığı ölüme bağlı veya sağlararası tasarruflar nedeniyle saklı payı ihlal edilen mirasçılar, şartları oluştuğunda tenkis davası açarak saklı paylarının korunmasını sağlayabilir.

Tenkis Davası Nedir?

Tenkis davası, miras bırakanın yaptığı ve saklı paylı mirasçıların saklı paylarını ihlal eden tasarrufların, saklı payı karşılayacak ölçüde azaltılmasını sağlamak amacıyla açılan davadır.

Miras bırakanın vasiyetname düzenlemesi, belirli bir kişiye mal bırakması veya bazı karşılıksız kazandırmalar yapması tek başına bu işlemlerin geçersiz olduğu anlamına gelmez.

Ancak yapılan tasarruf nedeniyle saklı payın ihlal edilmesi halinde, saklı pay sahibi mirasçı tarafından tenkis talebinde bulunulabilir.

Saklı Pay Nedir?

Saklı pay, kanunun belirli mirasçılar için koruma altına aldığı miras payıdır.

Türk Medeni Kanunu kapsamında saklı paylı mirasçılar ve saklı pay oranları kanunda düzenlenmiştir. Bu nedenle her mirasçının saklı pay sahibi olduğu düşünülmemelidir.

Miras bırakanın eşi, altsoyu ve bazı durumlarda anne ve babası bakımından saklı pay kuralları önem taşıyabilir. Saklı payın bulunup bulunmadığı ve oranı, miras bırakanın ölüm tarihindeki hukuki duruma göre belirlenmelidir.

Miras Bırakan Tüm Malvarlığını İstediği Kişiye Bırakabilir mi?

Miras bırakanın malvarlığı üzerinde tasarruf özgürlüğü bulunmakla birlikte bu özgürlük saklı pay kurallarıyla sınırlandırılmıştır.

Örneğin miras bırakanın yaptığı bir vasiyetname veya karşılıksız kazandırma sonucunda saklı paylı mirasçının kanunen korunan payı ihlal edilmişse, şartları oluştuğunda tenkis talep edilebilir.

Ancak bir mirasçının mirastan beklediği payı alamaması her durumda tenkis davası açılabileceği anlamına gelmez. Öncelikle saklı payın bulunup bulunmadığı ve gerçekten ihlal edilip edilmediği hesaplanmalıdır.

Tenkis Davası Hangi İşlemlere Karşı Açılabilir?

Tenkis, miras bırakanın saklı payı ihlal eden belirli tasarrufları bakımından gündeme gelebilir.

Özellikle;

• Vasiyetname ile yapılan kazandırmalar,
• Miras sözleşmesinden kaynaklanan kazandırmalar,
• Bazı karşılıksız sağlararası kazandırmalar,
• Saklı payı ihlal eden diğer hukuki tasarruflar

somut olayın özelliklerine göre tenkis incelemesine konu olabilir.

Burada önemli olan yalnızca miras bırakanın hangi işlemi yaptığı değil, bu işlemin saklı payı ne ölçüde etkilediğidir.

Tenkis Davasında Saklı Pay Nasıl Hesaplanır?

Tenkis davasında öncelikle miras bırakanın ölüm tarihindeki terekesinin kapsamının belirlenmesi gerekir.

Terekeye dahil malvarlığı değerleri belirlenirken borçlar, cenaze giderleri ve kanunda dikkate alınması öngörülen diğer kalemler değerlendirilir. Daha sonra mirasçıların yasal miras payları ve saklı payları hesaplanır.

Miras bırakanın yaptığı tasarrufların saklı payı aşıp aşmadığı bu hesaplama sonucunda ortaya çıkar.

Bu nedenle tenkis davasında taşınmazların değeri, banka hesapları, araçlar, şirket payları, borçlar ve miras bırakanın yaptığı karşılıksız kazandırmalar gibi birçok unsurun araştırılması gerekebilir.

Tenkis Davası ile Tapu İptal ve Tescil Davası Aynı mıdır?

Hayır.

Tenkis davasının amacı, saklı payı ihlal eden tasarrufun gerekli ölçüde azaltılmasıdır. Tapu iptal ve tescil davasında ise taşınmazın tapu kaydının hukuka aykırı olduğu ileri sürülerek tapu kaydının değiştirilmesi talep edilir.

Bazı olaylarda aynı miras ilişkisi içerisinde farklı hukuki sebeplere dayanan talepler gündeme gelebilir. Ancak tenkis, muris muvazaası, mirasçılığın tespiti ve tapu iptal ve tescil birbirinden farklı hukuki kurum ve dava türleridir.

Bu nedenle somut olayda hangi hukuki sebebe dayanılması gerektiğinin doğru belirlenmesi önemlidir.

Tenkis Davası Açmadan Önce Neler Araştırılmalıdır?

Tenkis davasından önce miras bırakanın tüm malvarlığının ve yaptığı tasarrufların mümkün olduğunca ortaya çıkarılması gerekir.

Özellikle;

• Miras bırakanın ölüm tarihi,
• Mirasçıların kimler olduğu,
• Saklı pay sahibi mirasçıların bulunup bulunmadığı,
• Miras bırakanın taşınmazları,
• Banka hesapları,
• Araç ve diğer malvarlığı,
• Vasiyetname veya miras sözleşmesi,
• Karşılıksız kazandırmalar,
• Miras bırakanın borçları

birlikte değerlendirilmelidir.

Bu inceleme yapılmadan yalnızca belirli bir taşınmaz üzerinden saklı pay hesabı yapılması her zaman yeterli olmayabilir.

Tenkis Davasında Zamanaşımı Süresi Var mıdır?

Tenkis davası bakımından kanunda özel süreler öngörülmüştür.

Saklı payının ihlal edildiğini öğrenen mirasçının, kanunda belirtilen süreler içerisinde dava hakkını kullanması gerekir. Ayrıca vasiyetname gibi ölüme bağlı tasarrufların varlığı ve öğrenilme zamanı süre bakımından önem taşıyabilir.

Bu nedenle miras bırakanın ölümünden ve mirasçının ihlali öğrenmesinden sonra uzun süre beklenmesi hak kaybına neden olabileceğinden, somut olayın tarihleri dikkatle incelenmelidir.

Tenkis Davasında Avukat Desteği Neden Önemlidir?

Tenkis davaları, yalnızca “saklı payım ihlal edildi” şeklindeki bir iddiadan ibaret değildir. Terekenin belirlenmesi, mirasçıların ve saklı pay oranlarının tespiti, tasarrufların kapsamının ortaya çıkarılması ve tenkise tabi miktarın hesaplanması gerekir.

Özellikle birden fazla taşınmazın, banka hesabının veya farklı tarihlerde yapılmış kazandırmaların bulunması halinde hesaplama daha kapsamlı hale gelebilir.

Tenkis davaları, saklı payın korunması, miras bırakanın tasarruflarının tenkisi ve miras hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar, Avukat Hüseyin Emre TUZCU’nun uzmanlık alanları arasında yer almaktadır. Tereke, mirasçılar ve miras bırakanın yaptığı tasarruflar birlikte değerlendirilerek gerekli hukuki süreç takip edilmektedir.

Hukuki Destek Alabilirsiniz

TUZCU HUKUK & DANIŞMANLIK olarak tenkis davaları, saklı payın korunması, vasiyetname ve miras sözleşmesinden kaynaklanan uyuşmazlıklar, miras paylaşımı ve miras hukukundan kaynaklanan diğer uyuşmazlıklarda hukuki süreç takip edilmektedir.

Başta Konya ve Ankara olmak üzere İzmir ve İstanbul illerinde de birçok dava takibi yapılmakta; farklı şehirlerde bulunan müvekkiller için de hukuki süreçler takip edilebilmektedir.

TUZCU HUKUK & DANIŞMANLIK ile 0505 942 23 77 telefon numarası veya sitemizde bulunan WhatsApp kanalı üzerinden büromuzla iletişime geçerek tenkis davası, saklı pay ve miras hukukundan kaynaklanan uyuşmazlıklar hakkında hukuki destek alabilirsiniz.