AİLE KONUTU ŞERHİ NEDİR ?
Evlilik devam ederken eşlerin birlikte yaşadığı ve aile hayatının sürdürüldüğü konut, hukuken aile konutu olarak kabul edilebilir. Aile konutunun tapuda yalnızca eşlerden birinin adına kayıtlı olması, diğer eşin bu konut üzerindeki haklarının tamamen ortadan kalktığı anlamına gelmez.
Aile konutu şerhi, özellikle eşlerden birinin diğer eşin bilgisi ve rızası dışında konut üzerinde işlem yapmasını önlemeye yönelik önemli bir hukuki korumadır.
Aile konutu nedir?
Aile konutu, eşlerin evlilik birliği içerisinde birlikte yaşamak amacıyla kullandıkları ve aile hayatlarının merkezi haline gelen konuttur.
Bir taşınmazın aile konutu sayılabilmesi için yalnızca tapuda konut olarak kayıtlı olması yeterli değildir. Taşınmazın fiilen aile hayatının sürdürüldüğü yer olması önem taşır.
Bu nedenle yazlık, boş duran bir ev veya yatırım amacıyla satın alınan bir taşınmaz her durumda aile konutu olarak kabul edilmeyebilir.
Aile konutu şerhi neden önemlidir?
Aile konutu eşlerden yalnızca birinin adına kayıtlı olabilir. Ancak diğer eşin aile hayatını sürdürebilmesi bakımından bu taşınmaz üzerinde korunmaya değer bir hukuki menfaati vardır.
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesine göre, eşlerden biri diğer eşin açık rızası bulunmadıkça aile konutuyla ilgili kira sözleşmesini feshedemez, aile konutunu devredemez veya aile konutu üzerindeki hakları sınırlayamaz.
Tapuya aile konutu şerhi verilmesi, bu korumanın tapu sicilinde görünür hale gelmesine yardımcı olur.
Eşimin adına kayıtlı eve aile konutu şerhi koydurabilir miyim?
Evet. Evlilik devam ettiği sürece, birlikte yaşanan konutun tapuda diğer eş adına kayıtlı olması tek başına aile konutu korumasından yararlanılmasına engel değildir.
Örneğin ev eşinizin adına kayıtlıysa ve evlilik süresince bu evde birlikte yaşıyorsanız, gerekli şartların bulunması halinde tapu siciline aile konutu şerhi verilmesi talep edilebilir.
Burada önemli olan yalnızca tapu kaydı değil, taşınmazın gerçekten aile konutu olarak kullanılıp kullanılmadığıdır.
Aile konutu şerhi nasıl konulur?
Aile konutu şerhi için kural olarak tapu müdürlüğüne başvurulabilir.
Başvuruda taşınmazın aile konutu olarak kullanıldığını gösteren belgelerin sunulması gerekebilir. Uygulamada evlilik durumunu ve konutun aile tarafından kullanıldığını gösteren belgeler önem taşır.
Tapu müdürlüğünde yapılacak işlem ve istenecek belgeler somut duruma göre değişebileceğinden, başvuru öncesinde taşınmazın tapu kaydının ve mevcut durumun değerlendirilmesi yararlı olur.
Aile konutu şerhi konulduğunda ev satılamaz mı?
Aile konutu şerhi, eşin aile konutuyla ilgili haklarını korumayı amaçlar. Ancak şerhin varlığı, taşınmazın hiçbir şekilde el değiştiremeyeceği anlamına gelmez.
Asıl önemli husus, aile konutunun devri veya üzerindeki hakların sınırlandırılması sırasında diğer eşin rızasının bulunup bulunmadığıdır.
Bu nedenle aile konutu şerhi bulunan bir taşınmazla ilgili satış, ipotek veya başka bir hukuki işlem yapılması halinde işlemin niteliğine göre ayrıca hukuki değerlendirme yapılması gerekir.
Eşim benim haberim olmadan aile konutunu satarsa ne olur?
Bu durumda taşınmazın aile konutu niteliği, satış sırasında diğer eşin rızasının bulunup bulunmadığı ve üçüncü kişinin durumdan haberdar olup olmadığı gibi hususlar önem kazanır.
Türk Medeni Kanunu’nun 194. maddesi, aile konutunu diğer eşin rızası dışında yapılan işlemlere karşı koruyan özel bir düzenleme içermektedir.
Ancak her olayın sonucu aynı değildir. Tapu kaydı, aile konutu şerhi, satış tarihi, tarafların durumu ve işlemi gerçekleştiren üçüncü kişinin iyi niyeti gibi unsurlar birlikte değerlendirilmelidir.
Bu nedenle böyle bir durumla karşılaşıldığında tapu kaydı ve işlem belgeleri incelenmeden kesin bir sonuca varılmamalıdır.
Aile konutu üzerine ipotek konulabilir mi?
Aile konutu üzerinde eşlerden birinin tek başına tasarrufta bulunması, diğer eşin haklarını etkileyebilir.
Özellikle aile konutu üzerine ipotek tesis edilmesi halinde, işlemin hangi tarihte ve hangi şartlarda yapıldığı, diğer eşin rızasının bulunup bulunmadığı ve ipotek alacaklısının taşınmazın aile konutu olduğunu bilip bilmediği önem taşıyabilir.
Bu nedenle aile konutuyla ilgili ipotek işlemlerinde yalnızca tapudaki malik bilgisine bakılması yeterli olmayabilir.
Aile konutu şerhi boşanmadan sonra devam eder mi?
Aile konutu şerhinin dayanağı evlilik birliği ve taşınmazın aile konutu niteliğidir. Boşanma kararının kesinleşmesiyle birlikte eşler arasındaki evlilik ilişkisi sona erdiğinden, taşınmazın aile konutu niteliği de kural olarak sona erer.
Ancak boşanma sonrasında taşınmazın mülkiyeti, katkı payı, katılma alacağı, tapu iptali ve tescil veya başka bir uyuşmazlık bulunuyorsa, bu konular aile konutu şerhinden ayrı olarak değerlendirilmelidir.
Aile konutu şerhi miras hakkı sağlar mı?
Hayır. Aile konutu şerhi tek başına mülkiyet veya miras hakkı oluşturmaz.
Şerhin amacı, evlilik devam ederken aile konutu üzerindeki hukuki korumayı güçlendirmektir. Eşlerden birinin vefatı halinde ise mirasçılık, sağ kalan eşin miras payı ve aile konutunun özgülenmesi gibi farklı hukuki düzenlemeler gündeme gelebilir.
Dolayısıyla aile konutu şerhi ile miras hakkını birbirinden ayırmak gerekir.
Ev eşimin ailesine aitse aile konutu şerhi konulabilir mi?
Taşınmazın eşlerden birinin ailesine veya üçüncü bir kişiye ait olması, konutun aile konutu olarak kullanılmasını tek başına ortadan kaldırmaz.
Ancak aile konutu şerhi ile mülkiyet hakkı birbirinden farklıdır. Taşınmazın maliki olmayan eşin aile konutu nedeniyle sahip olabileceği koruma ile taşınmaz malikinin mülkiyet hakkı somut olayın özelliklerine göre değerlendirilir.
Bu nedenle taşınmazın kime ait olduğu, hangi hukuki ilişkiyle kullanıldığı ve eşlerin bu taşınmazdaki konut düzeni önemlidir.
Aile konutu şerhi kaldırılabilir mi?
Aile konutu niteliğinin sona ermesi veya şerhin hukuki dayanağının ortadan kalkması halinde tapu kaydındaki şerhin kaldırılması gündeme gelebilir.
Boşanma, konutun artık aile konutu olarak kullanılmaması veya taşınmazla ilgili başka hukuki durumların ortaya çıkması gibi nedenlerle şerhin kaldırılması değerlendirilebilir.
Ancak özellikle eşler arasında uyuşmazlık varsa, şerhin kaldırılması konusunda tek taraflı bir işlem yapılabileceği varsayılmamalıdır. Tapu kaydı ve somut olayın hukuki durumu birlikte incelenmelidir.
Aile konutu şerhi için dava açmak gerekir mi?
Her durumda dava açılması gerekmez. Şartların oluşması halinde tapu müdürlüğüne başvuru ile işlem yapılabilir.
Ancak aile konutu niteliği konusunda uyuşmazlık bulunması, taşınmaz üzerinde üçüncü kişiler lehine işlem yapılması veya tapu müdürlüğündeki işlemin gerçekleştirilememesi gibi durumlarda mahkeme yoluna başvurulması gerekebilir.
Özellikle taşınmazın satılması, ipotek edilmesi veya üçüncü kişilere devredilmesi gibi bir risk varsa, olayın özelliklerine göre yalnızca şerh işlemi değil, başka hukuki yolların da değerlendirilmesi gerekebilir.
Aile konutu konusunda hukuki destek neden önemlidir?
Aile konutu uyuşmazlıklarında yalnızca taşınmazın kimin adına kayıtlı olduğuna bakmak çoğu zaman yeterli değildir.
Taşınmazın ne zamandan beri kullanıldığı, eşlerin burada birlikte yaşayıp yaşamadığı, tapu kaydının durumu, satış veya ipotek işlemleri, üçüncü kişilerin durumu ve evlilik birliğinin devam edip etmediği gibi birçok husus sonucu etkileyebilir.
Bu nedenle aile konutuyla ilgili bir satış, ipotek, devir veya tapu uyuşmazlığıyla karşılaşıldığında, işlem belgelerinin ve tapu kaydının birlikte incelenmesi önemlidir.
Hukuki Destek Alabilirsiniz
Aile konutu, eşlerin barınma hakkını ve aile hayatının devamlılığını ilgilendiren özel bir hukuki koruma alanıdır. Özellikle taşınmazın diğer eşin rızası dışında satılması, devredilmesi veya ipotek edilmesi gibi durumlarda, olayın özelliklerine göre hangi hukuki yolların kullanılabileceğinin zamanında değerlendirilmesi önem taşır.
TUZCU HUKUK & DANIŞMANLIK ile 0505 942 23 77 telefon numarası veya sitemizde bulunan whatsapp kanalından büromuzla iletişime geçerek hukuki destek alabilirsiniz.