AİLE HUKUKU

Bazı durumlarda kişinin bütün işlerini yönetmesi için vasi atanması gerekmez. Kişinin yalnızca belirli bir işinin yürütülmesi, belirli bir malvarlığının korunması veya bazı önemli hukuki işlemler bakımından desteklenmesi yeterli olabilir.

Bu gibi durumlarda kayyım atanması veya yasal danışman atanması gündeme gelebilir.

Her iki kurum da kişinin hak ve menfaatlerinin korunmasına hizmet etmekle birlikte, görevleri ve hukuki sonuçları birbirinden farklıdır. Bu nedenle somut olayda vasi mi, kayyım mı yoksa yasal danışman mı atanması gerektiğinin doğru belirlenmesi önemlidir.

Kayyım nedir?

Kayyım, kanunda öngörülen durumlarda belirli bir işin görülmesi veya belirli bir malvarlığının yönetilmesi amacıyla atanan kişidir.

Kayyımın görevi, vasi gibi kişinin bütün işlerini yönetmek değildir. Kayyım, mahkeme tarafından kendisine verilen görev ve yetki sınırları içerisinde hareket eder.

Örneğin belirli bir hukuki işlemde temsil sorunu ortaya çıkması veya belirli bir malvarlığının yönetilmesi gerekmesi hâlinde kayyım atanması gündeme gelebilir.

Hangi durumlarda kayyım atanabilir?

Türk Medeni Kanunu’nda çeşitli kayyımlık hâlleri düzenlenmiştir.

Örneğin;

• Bir işin görülmesi için temsilciye ihtiyaç duyulması,
• Yasal temsilcinin belirli bir işlemde görev yapmasının mümkün olmaması,
• Yasal temsilci ile temsil edilen kişi arasında menfaat çatışması bulunması,
• Bir malvarlığının yönetilmesi gerektiği hâlde bunu yönetecek kişinin bulunmaması,
• Kanunda özel olarak kayyım atanmasını gerektiren bir durumun ortaya çıkması

gibi hâllerde kayyım atanması gündeme gelebilir.

Kayyım atanması talebinde, kayyımın hangi nedenle atanmasının gerektiği ve hangi işi yapacağı açık şekilde ortaya konulmalıdır.

Menfaat çatışması varsa kayyım atanabilir mi?

Evet.

Özellikle aynı kişinin hem kendi adına hem de temsil ettiği kişi adına işlem yapması gereken ve tarafların menfaatlerinin birbirine karşıt olduğu durumlarda kayyım atanması gündeme gelebilir.

Örneğin miras paylaşımı veya başka bir hukuki işlem sırasında yasal temsilci ile temsil edilen kişinin menfaatlerinin çatışması hâlinde, temsil edilen kişinin haklarının korunması amacıyla kayyım atanması gerekebilir.

Miras işlerinde kayyım atanabilir mi?

Mirasla ilgili bazı işlemlerde kayyım atanması gündeme gelebilir.

Özellikle mirasçılardan birinin temsil edilmesi gereken ve mevcut temsilcinin aynı işlemde karşı taraf konumunda bulunduğu durumlarda menfaat çatışması ortaya çıkabilir.

Ancak her miras uyuşmazlığında kayyım atanması gerekmez. Öncelikle uyuşmazlığın hukuki niteliğinin ve temsil ihtiyacının belirlenmesi gerekir.

Taşınmaz için kayyım atanabilir mi?

Belirli bir malvarlığının yönetilmesi gerektiği durumlarda kayyım atanması mümkün olabilir.

Taşınmazın yönetimi, korunması veya belirli bir işlem bakımından temsil ihtiyacı bulunuyorsa, somut olayın şartlarına göre kayyımlık hükümleri uygulanabilir.

Kayyımın taşınmaz üzerindeki yetkileri ise kendisine verilen görevle sınırlıdır.

Kayyım her işlemi yapabilir mi?

Hayır.

Kayyımın yetkisi, mahkeme tarafından verilen görevle sınırlıdır.

Kayyım, kendisine verilen işin gerektirdiği işlemleri yapabilir. Kişinin bütün malvarlığı üzerinde veya kişinin tüm hukuki işlemlerinde genel bir temsil yetkisine sahip değildir.

Bu nedenle kayyım kararının kapsamının dikkatle incelenmesi gerekir.

Yasal danışman nedir?

Yasal danışman, ergin bir kişinin bazı önemli hukuki işlemler bakımından korunması amacıyla atanan kişidir.

Yasal danışmanlıkta kişinin hukuki işlem yapma yetkisi tamamen ortadan kaldırılmaz. Kişi, genel olarak kendi işlerini yürütmeye devam eder; ancak kanunda belirtilen bazı önemli işlemlerde yasal danışmanın katılımı veya görüşü gerekir.

Bu nedenle yasal danışmanlık, vesayete göre daha sınırlı bir koruma mekanizmasıdır.

Kimlere yasal danışman atanabilir?

Türk Medeni Kanunu’nun 429. maddesinde yasal danışman atanabilecek kişiler ve durumlar düzenlenmiştir.

Özellikle kişinin bazı önemli hukuki işlemler bakımından korunmasının gerekli olduğu, ancak tamamen vesayet altına alınmasını gerektiren bir durumun bulunmadığı hâllerde yasal danışmanlık gündeme gelebilir.

Yasal danışmanlığın kapsamı, kanunda belirtilen işlemlerle sınırlıdır.

Yasal danışman hangi işlemlerde devreye girer?

Kanunda belirtilen bazı önemli işlemlerde yasal danışmanın katılımı veya görüşü gerekebilir.

Bunlar arasında somut olayın şartlarına göre;

• Taşınmazların alımı, satımı veya rehnedilmesi,
• Önemli borçlanma işlemleri,
• Dava açma veya sulh olma,
• Olağan yönetim sınırlarını aşan bazı işlemler,
• Malvarlığı üzerinde önemli sonuç doğuran bazı hukuki işlemler

bulunabilir.

Bu işlemlerin hangilerinde yasal danışmanın katılımının gerektiği kanundaki düzenlemelere göre belirlenir.

Yasal danışman kişinin yerine karar verir mi?

Hayır.

Yasal danışmanın görevi, vasi gibi kişinin yerine geçerek bütün kararları almak değildir.

Yasal danışman atanan kişi, kural olarak kendi hukuki işlemlerini yapmaya devam eder. Ancak kanunda yasal danışmanın katılımı öngörülen işlemlerde gerekli şartlara uyulması gerekir.

Bu yönüyle yasal danışmanlık, kişinin hukuki işlem yapma özgürlüğünü tamamen ortadan kaldırmaz.

Yasal danışman ile kayyım arasındaki fark nedir?

En önemli fark, görevlerinin kapsamıdır.

Kayyım, belirli bir işin görülmesi, belirli bir malvarlığının yönetilmesi veya belirli bir işlemde temsil sağlanması amacıyla atanır.

Yasal danışman ise kişinin bazı önemli hukuki işlemler bakımından korunmasını sağlar ve kanunda belirtilen işlemlerde kişinin yanında veya işlem sürecinde yer alır.

Dolayısıyla kayyımın görevi belirli bir iş veya malvarlığıyla sınırlı olabilirken, yasal danışmanlık kişinin kanunda sayılan belirli hukuki işlemleri bakımından devam eden bir koruma mekanizmasıdır.

Kayyım, vasi ve yasal danışman arasındaki fark nedir?

Bu üç hukuki kurum birbirinden farklıdır.

Vasi, vesayet altındaki kişinin kişisel ve malvarlığına ilişkin işlerinin yönetiminde daha geniş yetkilere sahiptir.

Kayyım, belirli bir iş veya malvarlığı bakımından görevlendirilir.

Yasal danışman ise ergin kişinin bazı önemli hukuki işlemlerinde kanunun öngördüğü şekilde korunmasını sağlar.

Bu nedenle kişinin bütün işlerinin yönetilmesine ihtiyaç olup olmadığı, yalnızca belirli bir işlem için temsil gerekip gerekmediği veya bazı önemli işlemler bakımından kişinin korunmasının yeterli olup olmadığı belirlenerek uygun hukuki kurum tercih edilmelidir.

Yaşlı bir kişiye kayyım veya yasal danışman atanır mı?

Sadece kişinin yaşının ilerlemiş olması tek başına kayyım veya yasal danışman atanması için yeterli değildir.

Kişinin hukuki ve fiili durumu, kendi işlerini yönetebilme kapasitesi ve korunmaya ihtiyaç duyduğu alanlar değerlendirilir.

Örneğin yaşlı bir kişinin yalnızca belirli bir malvarlığı işlemi bakımından temsil edilmesi gerekiyorsa kayyımlık gündeme gelebilir. Kişinin bazı önemli hukuki işlemlerde korunması gerekiyorsa yasal danışmanlık değerlendirilebilir.

Kişinin genel olarak işlerini yönetememesi hâlinde ise vesayet ve vasi atanması ayrıca değerlendirilmelidir.

Yasal danışman taşınmaz satışına engel olabilir mi?

Yasal danışmanlık kapsamında kanunda belirtilen işlemler bakımından özel kurallar uygulanır.

Taşınmazın satılması gibi önemli bir işlem söz konusu olduğunda kişinin yasal danışmanlık kapsamında olup olmadığı ve işlemin yasal danışmanın katılımını gerektirip gerektirmediği önceden belirlenmelidir.

Bu nedenle taşınmaz satışı gibi önemli işlemlerde işlem yapılmadan önce hukuki durumun incelenmesi önemlidir.

Kayyım atanması veya yasal danışmanlık nasıl sona erer?

Kayyımlığın sona ermesi, kayyımın atanmasına neden olan işin tamamlanmasına veya kayyımlığı gerektiren durumun ortadan kalkmasına bağlı olabilir.

Yasal danışmanlık bakımından ise atanmayı gerektiren şartların ortadan kalkması hâlinde kaldırılması talep edilebilir.

Her iki durumda da sona erme şekli, kurumun hangi nedenle uygulandığına göre değerlendirilmelidir.

Kayyım veya yasal danışman atanması hangi mahkemeden istenir?

Kayyımlık ve yasal danışmanlıkla ilgili işlemlerde görevli makam kural olarak Sulh Hukuk Mahkemesidir.

Ancak somut olayın niteliği, talebin dayandığı kanun hükmü ve istenen işlemin kapsamı bakımından görev ve yetki kurallarının ayrıca değerlendirilmesi gerekir.

Kayyım veya yasal danışman atanması için hangi belgeler gerekir?

Somut olayın niteliğine göre;

• Nüfus kayıtları,
• Tapu kayıtları,
• Mirasçılık belgesi,
• Sağlık raporları,
• Malvarlığına ilişkin belgeler,
• Banka ve finansal kayıtlar,
• Hukuki işlem ve sözleşmeler,
• Menfaat çatışmasını gösteren belgeler,
• Tanık anlatımları,
• Diğer resmi ve özel belgeler

delil olarak kullanılabilir.

Önemli olan, yalnızca kayyım veya yasal danışman atanmasını istemek değil, neden böyle bir korumaya ihtiyaç duyulduğunu somut şekilde ortaya koyabilmektir.

Kayyım ve yasal danışman atanması konusunda avukat desteği neden önemlidir?

Vesayet, kayyımlık ve yasal danışmanlık birbirinden farklı hukuki kurumlardır. Her birinin uygulanma şartları ve doğurduğu hukuki sonuçlar aynı değildir.

Kişinin bütün işlerini yönetemeyecek durumda olması hâlinde vasi atanması gündeme gelebileceği gibi, yalnızca belirli bir işlem için kayyım atanması veya bazı önemli işlemler bakımından yasal danışman atanması yeterli olabilir.

Bu nedenle somut olayın doğru değerlendirilmesi ve uygun hukuki yolun belirlenmesi önemlidir.

Hukuki Destek Alabilirsiniz

Kayyım ve yasal danışman atanması taleplerinde öncelikle kişinin hangi konuda korunmaya ihtiyaç duyduğunun belirlenmesi gerekir. Somut olayın özelliklerine göre vesayet, kayyımlık veya yasal danışmanlık kurumlarından hangisinin uygulanacağının doğru şekilde tespit edilmesi, sürecin sağlıklı yürütülmesi bakımından önem taşır.

TUZCU HUKUK & DANIŞMANLIK ile 0505 942 23 77 telefon numarası veya sitemizde bulunan whatsapp kanalından büromuzla iletişime geçerek hukuki destek alabilirsiniz.