AİLE HUKUKU

Doğum tarihi, kişinin yalnızca nüfus kaydında yer alan bir bilgi değildir. Eğitim, askerlik, emeklilik, evlilik, miras, sosyal güvenlik ve birçok resmi işlem bakımından doğum tarihi önemli sonuçlar doğurabilir. Ancak bazı durumlarda kişinin gerçek doğum tarihi ile nüfus kaydındaki doğum tarihi birbirinden farklı olabilir.

Nüfus kaydındaki doğum tarihinin gerçeği yansıtmadığı durumlarda, şartların bulunması hâlinde yaş veya doğum tarihi düzeltme davası açılması mümkündür.

Yaş düzeltme davası hangi durumlarda açılabilir?

Kişinin gerçek doğum tarihi ile nüfus kaydındaki doğum tarihi arasında farklılık bulunması, dava açılmasının temel nedenidir.

Örneğin kişinin ailesi tarafından doğumunun geç bildirilmesi, nüfusa kayıt sırasında yanlış tarih yazılması veya doğum tarihinin çeşitli nedenlerle hatalı şekilde kaydedilmesi gibi durumlarda nüfus kaydının düzeltilmesi gündeme gelebilir.

Burada önemli olan yalnızca kişinin beyanı değildir. Mahkeme, gerçek doğum tarihinin belirlenmesine yarayacak somut delilleri değerlendirir.

Nüfus kaydındaki doğum tarihi her zaman değiştirilebilir mi?

Hayır. Yaş düzeltme davalarında mahkemenin yalnızca kişinin “gerçek yaşım budur” şeklindeki beyanıyla karar vermesi söz konusu değildir.

Mahkeme, doğum tarihinin gerçekte farklı olduğunu gösteren delilleri birlikte değerlendirir. Bu nedenle dava açılmadan önce kişinin mevcut nüfus kaydı ile gerçek doğum tarihini ortaya koyabilecek belgelerin araştırılması önemlidir.

Hastane kaydı veya doğum belgesi önemli midir?

Evet. Özellikle doğumun gerçekleştiği döneme ait hastane, sağlık kuruluşu veya doğum kayıtları mevcutsa bunlar önemli deliller arasında yer alabilir.

Bunun yanında okul kayıtları, eski resmi belgeler, kardeşlerin doğum kayıtları, aile kayıtları ve olayın özelliklerine göre diğer belgeler de değerlendirilebilir.

Ancak her belgenin ispat gücü aynı değildir. Mahkeme, bütün delilleri somut olayın özelliklerine göre değerlendirir.

Yaş düzeltme davasında kemik yaşı incelemesi yapılır mı?

Bazı durumlarda kişinin biyolojik yaşının belirlenmesine yönelik tıbbi incelemeler gündeme gelebilir. Ancak kemik yaşı incelemesi her yaş düzeltme davasında tek başına kesin sonucu belirleyen bir yöntem olarak değerlendirilmemelidir.

Özellikle yetişkin kişiler bakımından yalnızca kemik yaşı incelemesine dayanılarak gerçek doğum tarihinin kesin şekilde belirlenmesi her zaman mümkün olmayabilir. Bu nedenle mahkemenin diğer delilleri de değerlendirmesi önem taşır.

Kardeşlerin doğum tarihleri neden önem taşıyabilir?

Kardeşlerin doğum tarihleri, özellikle aynı aile içerisinde kısa aralıklarla gerçekleşen doğumlar bakımından olayın aydınlatılmasına yardımcı olabilir.

Örneğin nüfus kaydında aynı anne ve babanın çocukları arasında biyolojik olarak mümkün görünmeyen bir doğum aralığı bulunuyorsa, bu durum araştırılması gereken bir husus olabilir.

Ancak kardeşler arasındaki yaş farkının tek başına doğum tarihinin yanlış olduğunu kanıtladığı söylenemez. Diğer delillerle birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Tanıklar yaş düzeltme davasında dinlenebilir mi?

Somut olayın özelliklerine göre tanık anlatımlarından da yararlanılabilir.

Özellikle kişinin doğumunu bilen aile yakınlarının veya doğum olayına ilişkin doğrudan bilgi sahibi kişilerin anlatımları değerlendirmeye alınabilir. Bununla birlikte tanık beyanının tek başına yeterli olup olmadığı, diğer delillerle birlikte mahkeme tarafından değerlendirilir.

Yaş düzeltme davasında herkes istediği yaşı yazdırabilir mi?

Hayır.

Davanın amacı kişinin istediği bir doğum tarihini nüfusa kaydettirmek değil, nüfus kaydının gerçeğe uygun hâle getirilmesidir.

Bu nedenle gerçek doğum tarihinin hangi tarih olduğunun somut verilerle ortaya konulması gerekir. Mahkeme, sunulan deliller sonucunda gerçek doğum tarihini belirlemeye çalışır.

Yaş düzeltme davası emeklilik veya askerlik için açılabilir mi?

Doğum tarihinin nüfus kaydında yanlış olması hâlinde yaş düzeltme davasının hukuki dayanağı, kişinin emeklilik veya askerlik gibi belirli bir sonuç elde etmek istemesinden bağımsız olarak değerlendirilir.

Ancak davanın hangi amaçla açıldığı, özellikle uyuşmazlığın diğer hukuki boyutları bakımından önem taşıyabilir. Bu nedenle yalnızca emeklilik yaşını değiştirmek veya askerlik yükümlülüğünü etkilemek amacıyla gerçeğe aykırı bir doğum tarihi talep edilmesi hukuken korunmaz.

Daha önce yaş düzeltme davası açılmışsa yeniden dava açılabilir mi?

Bu konu, önceki davanın içeriğine ve verilen kararın niteliğine göre değerlendirilmelidir.

Aynı konuda kesinleşmiş bir mahkeme kararı bulunması hâlinde yeniden dava açılması bakımından kesin hüküm ve diğer usul kuralları gündeme gelebilir. Bu nedenle daha önce açılmış bir dava veya alınmış bir karar varsa, yeni bir dava açılmadan önce önceki dosyanın incelenmesi önemlidir.

Yaş düzeltme davasında hangi belgeler kullanılabilir?

Somut olaya göre;

• Doğum kayıtları,
• Hastane ve sağlık kuruluşu kayıtları,
• Eski tarihli resmi belgeler,
• Okul kayıtları,
• Kardeşlerin nüfus kayıtları,
• Aile kayıtları,
• Tanık anlatımları,
• Tıbbi inceleme ve raporlar,
• Diğer resmi kayıt ve belgeler

delil olarak değerlendirilebilir.

Hangi delilin kullanılacağı, kişinin doğum şekline, doğumun gerçekleştiği döneme ve mevcut kayıtların durumuna göre değişir.

Yaş düzeltme davasında mahkeme neye karar verir?

Mahkeme, sunulan deliller ve yapılan araştırmalar sonucunda nüfus kaydındaki doğum tarihinin gerçeğe aykırı olduğu kanaatine ulaşırsa, nüfus kaydının gerçek duruma uygun şekilde düzeltilmesine karar verebilir.

Kararın kesinleşmesinden sonra gerekli nüfus kayıt işlemleri gerçekleştirilir.

Yaş düzeltme davası açmadan önce nelere dikkat edilmelidir?

Bu davalarda en önemli konu, gerçek doğum tarihini destekleyebilecek delillerin önceden araştırılmasıdır.

Özellikle doğumdan çok uzun yıllar sonra dava açılması hâlinde eski kayıtların bulunması zorlaşabilir. Bu nedenle hastane kayıtları, okul belgeleri, aile kayıtları ve diğer resmi belgelerin dava açılmadan önce araştırılması yararlı olabilir.

Her yaş düzeltme davasında aynı delillerin bulunması mümkün değildir. Bu nedenle kişinin mevcut kayıtları ile iddia ettiği gerçek doğum tarihinin birlikte değerlendirilmesi gerekir.

Hukuki Destek Alabilirsiniz

Yaş veya doğum tarihi düzeltme davalarında yalnızca nüfus kaydındaki tarihin değiştirilmesi değil, gerçek doğum tarihinin hangi delillerle ortaya konulabileceği de önemlidir. Dava açılmadan önce mevcut kayıtların ve delillerin değerlendirilmesi, sürecin sağlıklı yürütülmesine yardımcı olabilir.

TUZCU HUKUK & DANIŞMANLIK ile 0505 942 23 77 telefon numarası veya sitemizde bulunan whatsapp kanalından büromuzla iletişime geçerek hukuki destek alabilirsiniz.